ΗΘΗ - ΕΘΙΜΑ - ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΑΣ  
ΚΑΛΗ ΜΕΓΑΛΟΒΔΟΜΑΔΑ

Όταν ήμουν παιδί στο Μυροβόλο νησί , στο χωριό της Λαγκάδας, θυμάμαι πως απαριθμούσαμε μια - μια αυτές τις Άγιες Μέρες απαγγέλλοντας τα κάτωθι στιχάκια που έμειναν για πάντα σμιλεμένα στη μνήμη μου. 

* ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ

Βάγια, βάγια των βαγιών, τρώνε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή, τρώνε το  ψητό αρνί. 

Μεγάλη   Δευτέρα      -  Μεγάλη Μαχαίρα

Μεγάλη   Τρίτη          -   Μεγάλη Κρίση

Μεγάλη   Τετάρτη      -   Ο Χριστός επιάστει

Μεγάλη   Πέμπτη       -   Ο Χριστός  επαιδεύτει

Μεγάλη  Παρασκευή  -   Κλάματα και οδυρμοί

Μεγάλο   Σάββατο      -   Οι Οβριοί στο Θάνατο

Και την Κυριακή         -   Μπαμ εδώ. Μπαμ 
              και εκεί. Μπαμπ και στην Εβριακή

* ΜΕΓΑΛΗ ΔΕΥΤΕΡΑ - ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΧΑΙΡΑ 

Η  Αγία και   Μεγάλη Δευτέρα, σημαίνει την έναρξη της εβδομάδας των Αγίων Παθών του Θεανθρώπου. Του Χριστού μας. Τα πάθη που ο λαός μας, συνδύασε με τα δικά του πάθη και βάσανα αιώνων. Η εκκλησία μας, αφιέρωσε αυτή την ημέρα στη μνήμη του Πάγκαλο Ιωσήφ, γιου του Ιακώβ και στην άκαρπη συκιά, την οποία καταράστηκε ο Χριστός και πάραυτα ξεράθηκε   

 ‘ 

 * ΜΕΓΑΛΗ ΤΡΙΤΗ ....., ΜΕΓΑΛΗ ΚΡΙΣΗ .....!!!

Η Αγία και Μεγάλη Τρίτη ,είναι αφιερωμένη στη μνεία του ιερού ευαγγελίου που αναφέρεται στη σφοδρή καταγγελία του Ιησού κατά των θρησκευτικών αρχηγών του Ισραήλ, των Γραμματέων και των Φαρισαίων. Αφετέρου δε στο ρόλο του λαού οι Δέκα Παρθένες ....!Σήμερα ακούγεται το όμορφο τροπάριο της ΚΑΣΣΙΑΝΗΣ                     
«Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή........,»

*  ΜΕΓΑΛΗ  ΤΕΤΑΡΤΗ  -  Ο ΧΡΙΣΤΟΣ  ΕΠΙΑΣΤΕΙ 

Η Μεγάλη Τετάρτη είναι αφιερωμένη στη μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας που μετανόησε, πίστεψε στο Χριστό και άλειψε τα πόδια του με μύρο.....Αλλά και η ημέρα προδοσίας από τον Ιούδα ...Μια διαρκή πράξη Ανθρώπινης καθημερινότητας ...!!!!

* ΜΕΓΑΛΗ  ΠΕΜΠΤΗ  -  Ο  ΧΡΙΣΤΟΣ  ΕΠΑΙΔΕΥΤΕΙ   

Του Ιερού Νιπτήρα. Την αγία και Μεγάλη Πέμπτη, η εκκλησία μας, αναβιώνει τα ότι το σημαντικό συνέβηκε  την τελευταία ημέρα της ζωής του Κυρίου στη γη.  Σύμφωνα με τις περιγραφές των ευαγγελίων . Πριν την ηθελημένη και συμβολική πορεία προς τον θάνατο, δείπνησε για τελευταία φορά, με τους μαθητές του, κρυφά σε ένα πατάρι, σε κάποιο σπίτι των Ιεροσολύμων. Ο Γνωστός «Μυστικός Δείπνος » και η προδοσία του Ιούδα. Προ του δείπνου, ο Χριστός, έπλυνε σε μια λεκάνη τα πόδια των μαθητών του. Θέλησε να διδάξει με την πράξη του αυτή τους μαθητές του την ταπεινότητα. Ακολούθως ανεβαίνει στο Όρος των ελαιών, προσεύχεται και μετά τον συλλαμβάνουν και αφού τον βασανίσουν, λογοδοτεί στο παράνομο συνέδριο των Εβραίων 

* ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ - ΚΛΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΔΥΡΜΟΙ 

(Ακόμα ένα από τα ερειπωμένα χωριά της Χίου) .    

Με το χάραμα του ήλιου, οι απόγονοι του έρημουχωριού, της Κυδιάντας, ξεκινούν από το χωριό της Λαγκάδας την καθιερωμένη ανάβαση στο «χωριό» για να συμμετέχουν στα  «Δρώμενα» της μέρας!

Ημέρα κορύφωσης του Θείου Δράματος των Φρικτών και Αγίων Παθών του Κυρίου μας. Φυσικά , μεταφορικά τα πάθη και η σταύρωση του Σωτήρα θεανθρώπου, ταυτίστηκαν με τα πάθη και την διαρκή σταύρωση του μάρτυρα λαού μας. Στα δρώμενα του ερειπιώνα του κάποτε χωριού της Κυδιάντας, οι συμβολισμοί αλληλοδιαδέχονται ο ένας τον άλλον. Παραλληλισμός Χριστού - Λαού – Πατρίδας ... Αναπαριστούμε τα Πάθη Προσμένοντας Ανάσταση Θεού - Πατρίδας -Λαού και όλης της ξεχασμένης και εγκαταλειμμένης Ελλάδας μας

*ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΟΙ ΟΒΡΙΟΙ  ΣΤΟ ΘΑΝΑΤΟ

Το Μεγάλο Σάββατο, τελευταία ημέρα της Αγίας Μεγάλης Εβδομάδας καθώς και της Μεγάλης Σαρακοστής. Οι ευσεβείς πιστοί, ετοιμάζονται για το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης.. Είναι το μόνο Σάββατο του έτους, στο οποίο νηστεύουν και το λάδι. Σαββάτο πρωί, ψάλλουν τον Μεγάλο Εσπερινό και ακούγεται για πρώτη φορά το ...: «Ανάστα ο Θεός, κρίνων την γην......» Με αυτό το άκουσμα, οι πιστοί αρχίζουν να κτυπούν τα στασίδια και να προκαλούν Θόρυβο. Βγάζουν δε τα μαύρα κρέπια του πένθους από τις εικόνες.

Λίγα λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, σβήνουν τα φώτα της εκκλησιάς και ακριβώς τα μεσάνυχτα, ο ιερέας με αναμμένη λαμπάδα βγαίνει από την Ωραία Πύλη ψάλλοντας  «Δεύτε λάβετε φως» . Οι πιστοί, ανάβουν τα κεριά του και βγαίνουν στον προαύλιο χώρο της εκκλησιάς. Ο Ιερέας διαβάζει το Ευαγγέλιο της Ανάστασης και με το τέλος του ψάλει χαρμόσυνα το «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ» ....... Ακολουθεί πανζουρλισμός από ρίψεις κροτίδων και βεγγαλικών. Στο Μυροβόλο νησί μου, κατά τη στιγμή που ο παπάς θα πει «και σεισμός εγένετο μέγας», γίνεται χαμός από τους ήχους καμπάνων . και πάσης φύσεως και μεγέθους κροτίδες και μπομπάκια. Συνήθως στόχος είναι ο απροστάτευτος ιερέας. Ακολούθως,   ανταλλάσουν το «ΦΙΛΙ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ». Επιστρέφουν στα σπίτια τους. Με την αναμμένη λαμπάδα τους σχηματίζουν έναν σταυρό πάνω από την πόρτα τους και ακολούθως η πρώτη τους δουλειά είναι να ανάψουν το καντήλι τους με το Άγιο Φως . Τσουγκρίζουν τα κόκκινα αυγά τους και  πέφτουν με τα μούτρα στην μαγειρίτσα, βάζοντας τέλος στην σαρανταήμερη νήστεια 

*  ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ , ΜΠΑΜ ΕΔΩ ΚΑΙ ΜΠΑΜ ΕΚΕΙ ..... ΜΠΑΜ  ΚΑΙ  ΣΤΗΝ  ΕΒΡΙΑΚΗ .......... !!!

Το Άγιο Πάσχα, είναι για τους  Έλληνες η ποιο μεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης. Θα λέγαμε η «Εορτή των Εορτών» . Συνδεδεμένη πάντοτε συμβολικά με την Ανάσταση του Έθνους μας. Σύμφωνα με το Ορθόδοξο δόγμα, το γιορτάζουμε την πρώτη Κυριακή, μετά την πανσέληνο του Μάρτη. Απόγευμα Κυριακής, τελείται η Δεύτερη Ανάσταση. Ο λεγόμενος «Εσπερινός της Αγάπης» . Όλες οι ημέρες της νέας εβδομάδας, μετά από το Πάσχα τις θεωρούν σαν Νέες και ημέρες Χαράς. Το Νιότριτο  (Νέα Τρίτη), συνηθίζουν , συνοδεία του ιερέα να περιφέρουν τις εικόνες της εκκλησίας αλλά και των σπιτιών  

Μιχάλης  Γ.  Καριάμης

Συνταξ. Πλοίαρχος Ε. Ν

Φωτογραφικό Σαλόνι :

ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ - Ημέρες παθών του Θεανθρώπου ...!

Εσταυρωμένος Χριστός

ο Χριστός στον Σταυρό ... !

Ο Σταυρωμένος Θεάνθρωπος ... !

Σταυρός Κυρίου  

ΤΟ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Παραλλαγή του χωριού της Κυδιάντας Χίου

 

Ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωάννου Κυδιάντας (Γέννηση Αγίου Ιωάννη Βαπτιστή ), 24, Ιουνίου.

Τώρα είναι Αγιά Σαρακοστή, τώρα είναι Άγιες ημέρες που λειτουργούν οι εκκλησιές και ψάλλουν οι παπάδες και λεν το Κύριε ελέησον και το Άγιο το Βαγγέλιο. Όποιος το λέει σώζεται κι όποιος το πει Αγιάζει κι όποιος το καλοαφκριστεί   παράδεισο θα λάβει. Παράδεισο και λίβανο από τον Άγιο Τάφο.

 

Ο Ερειπιώνας της Κυδιάντας - Χίου (Παλιά Λαγκάδα)

Η Παναγιά η Δέσποινα καθόταν μοναχή της, την προσευχή της έκανε για τον μονογενή της.

Κι’ εκεί που προσευχότανε, κι’ εκεί που παρεκάλει, ακού βροντές και αστραπές και ταραχή μεγάλη.

Βγαίνει στην πόρτα της να δει, βγαίνει στην γειτονιά της. Βλέπει τον ουρανό θολό και τ’ άστρα βουρκωμένα, το φεγγαράκι το λαμπρό στο αίμα βουτηγμένο. Βλέπει τον Γιάννη κι έρχονταν γδαρμένο, σκοτωμένο.

Έργο, Μιχάλη Καριάμη (Ζωγραφισμένο σε τετράδιο με οδοντογλυφίδα )

Τι έχεις Γιάννη μου και κλαις και βαριαναστενάζεις;

- Δεν έχω στόμα να στο πω , χείλη να στο μιλήσω, ούτε η καρδιά μου το βαστά να σου το μολογήσω. Το δάσκαλο μου πιάσανε οι άνομοι Εβραίοι. Οι άνομοι και τα σκυλιά κ’ οι τρεις καταραμένοι. Σαν κλέφτη τον επιάσανε, και σαν ληστή τον πάνε και στου Πιλάτου τα σκαλιά, εκεί τον τυραννάνε.

- Η Παναγιά σαν τ’ άκουσε έπεσε και λιγώθη σταμνιά νερό την περεχούν, τρία κανάτια μόσχο και τέσσερα ροδόσταμο ώσπου να συνεφέρει. Και σαν την συνεφέρανε τούτο το λόγο λέει:

- Ας έλθει η Μάρθα και η Μαριά κι άλλη η Ελισάβα και του Λαζάρου η αδελφή και του Προδρόμου η μάννα. Να πάμε να τον εύρουμε πριν μας τον εσταυρώσουν,         

πριχού του βάλουν τα καρφιά και τόνε θανατώσουν!

-Βλέπεις εκείνο το βουνό το υψηλό το μέγα, που ’χει την πράσινη κορφή την θαλασσιά παντιέρα; Εκεί πάνω τον έχουνε  και τόνε τυραννάνε.

Μεγάλη Παρασκευή στονΊερό ναό Αγίου Ιωάννου - Κυδιάντας

Επήραν το στρατί - στρατί, στρατί το μονοπάτι και το στρατί τις έβγαλε στ΄ ατσίγγανου την πόρτα.

-Ώρα καλή σου ατσίγγανε και τ΄ είναι αυτά που κάνεις;

-Καρφιά μου παραγγείλανε οι φίλοι μου οι Εβραίοι. Εκείνοι μου παν τέσσερα μα γω τους κάνω πέντε. Τα δυο στα δυο του γόνατα, τα δυο στα δυο του χέρια, το πέμπτο το φαρμακερό να μπει μες την καρδιά του. Να τρέξει αίμα και χολή από τα σωθικά του.

Η Παναγιά σαν τ΄ άκουσε έπεσε και λιγώθη. Σταμνιά νερό την περεχούν ώσπου να συνεφέρει. Και σαν τη συνεφέρανε τούτο το λόγο λέει:

- Άντε κ΄ εσύ ατσίγγανε, ψωμί να μην χορτάσεις. Μόνο αχυλιές και κάρβουνα, πάντα σου να μαλάζεις. Ούτε η τραχηλίτσα σου πουκάμισο να βάλει ούτε και τη γυναίκα σου σε σπίτι να τη βάλεις!

Παίρνουνε το στρατί – στρατί, στρατί το μονοπάτι και το στρατί τις έβγαλε εις του ληστή την πόρτα.

-- Άνοιξε πόρτα του ληστή και πόρτα του Πιλάτου. Κ’ η πόρτα απ’ τον φόβον της άνοιξε μοναχή της. Κοιτά δεξιά, κοιτά ξερβά, κανέναν δεν γνωρίζει, κοιτά και δεξιότερα βλέπει τον Άγιο Γιάννη.

- Άγιε μου Γιάννη Πρόδρομε και βαπτιστή του γιου μου μην είδες το γιουκάκι μου και συ τον δάσκαλο σου;

-Δεν έχω στόμα να στο πω, χείλη να στο μιλήσω, ούτε και χειροπάλαμο για να σου τον εδείξω. Βλέπεις εκείνον τον γυμνό τον παραπονεμένο, όπου φορεί στην κεφαλή αγκάθινο στεφάνι;

Συλλογή Μιχάλη Γ. Καριάμη

Αυτός είναι ο γιόκας σου και με ο δάσκαλος μου.

- Επήραν το στρατί - στρατί , στρατί το μονοπάτι. Το μονοπάτι τις έβγαλε μπροστά στον σταυρωμένο. 
- Γιε μου , που είναι τα κάλλη σου και πουν η λεβεντιά σου, και τα σγουρά σου τα μαλλιά και η παλικαριά σου; Δεν μου μιλείς μιλίτσα μου δεν μου μιλείς μιλιά μου;

 -Πάρτο μάνα απόφαση σαν που το πήραν κι’ άλλες, το πήραν μάνες για παιδιά και τα παιδιά για μάνες. Το πήραν κι οι καλόπαντρες, για τους καλούς τους άντρες! Άντε μάνα στο σπίτι σου και στο νοικοκυριό σου στρώσε τραπέζι θλιβερό μ’ αφράτο παξιμάδι και πίνε και γλυκό κρασί, να σου περνά η ζάλη.

Έργο του Μιχάλη Καριάμη

Πάει η μάνα στο σπίτι της πάει στα γονικά της βάζει κρασί στον μαστραπά κι’ αφράτο παξιμάδι.  Πέρασε κ’ η Άγια Καλή κιαυτό το λόγο λέγει:

-Ποιος είδε γιο εις τον σταυρό και μάνα στο τραπέζι;

-Άντε και συ Άγια Καλή ποτέ σου μην γιορτάσεις ποτέ τ’ ονοματάκι σου στην εκκλησιά μην ψάλεις!

-Όποιος τ’ ακούει σώζεται κι’ όποιος το πει αγιάζει

και όποιος το καλοαφκριστεί, παράδεισο θα λάβει. Παράδεισο και λίβανο από τον Άγιο Τάφο.

Η πιο θλιμμένη Παναγιά της Ορθοδοξίας  

Τώρα ειν Άγια Σαρακοστή, τώρα ειν’ Άγιες μέρες, που λειτουργούν οι εκκλησιές και ψάλλουν οι παπάδες και λεν το Κυρ ελέησον και τα’ άγιο το Βαγγέλιο!

*           *            *

Σημείωση :

«Παραλλαγή από το ερειπωμένο χωριό της ΧΊΟΥ την Κυδιάντα. Σύμφωνα με υπόδειξη της Κυδιαντούσαινας μάνας μου Ανθής Καριάμη,(το γένος Μπουσσέ) της αδελφής της Δροσούλας Φερεντίνου και της Συζύγου μου Φωτεινής Καριάμη το γένος Ζουμίδη.

Αδέλφια, καλή Ανάσταση - με Υγεία, Χαρά, Ευτυχία και Αγάπη για Όλες,Όλους μας και τις Οικογένειες μας. Ειρήνη, Προκοπή, Ευημερία για Όλη την Οικουμένη. 

Καλή Αντάμωση και πάλι του χρόνου την Αγία Μεγάλη Παρασκευή. 

Ημέρα Μνήμης, Τιμής, Σεβασμού και Αναβίωσης της Ονειρικής “Αγιας Κυδιαντας” μας. «Καθημερινή σκέψη μας. Νοσταλγικό τόπο. και ποθητό αραξοβόλι  των λογισμών μας».

Μιχάλης Γεωργίου Καριάμης

         Πλοίαρχος Ε.N.