'' ΧΙΩΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ '' . Μιχάλη Γ. Καριάμη

Σάββατο, 2 Μαρτίου 2013

ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΡΔΑΜΥΛΑ - Α'













                                              

Πρώτες  ημέρες  του  Μάη ,  με   έναν  λαμπρό  ήλιο  Παντοκράτορα  , να   κυριαρχεί στο  καταγάλανο  ουράνιο  στερέωμα , και  με  τις  αχτίδες  του  να  χαδεύει  ερωτικά,                           να  κρυφογελά και  να  σμίγει  με  την  γη  της  Χίου,  που ντυμένη   με  όλα  της   τα    πούλουδα ,  και  σκορπώντας  στον   αιθέρα   τις   θείες   μυρωδιές   της  ,  βάλθηκε  η  ξελογιάστρα    να  τον  τρελάνει  .Εμείς  ενώ  είχαμε  κάνει  σχέδια  να  επισκεφθούμε  την  Παμφιλίδα , αφήσαμε πίσω  μας  την  Λαγκάδα , με  προορισμό  μας  την  γη  γύρω από  τα   Καρδάμυλα , και  δεν  χάσαμε  .
Περνώντας  πάνω  από   το  Βολοκρίδι  και  το  Δελφίνι ,  η  ευωδιά  του σπάρτου, της  ρίγανης , και  της  κολιτζάνας  μας  υποχρέωσαν  ακόπιαστα   να  φθάσουμε  στο συμπέρασμα  ότι  δεν   είναι  τυχαίο  όταν  μέσα  στο  αμέτρητο  σύμπλεγμα    των                πανέμορφων  Ελληνικών  νησιών , μόνο  την  Χίο  αποκάλεσαν  Μυροβόλο !!!
Μετά το Λησταρχειό , πριν  το τρίστρατο  του δρόμου  Λαγκάδας , Πιτυούς , Καρδαμύλων, ακολουθώντας  τον  δρόμο  που  υπάρχει  , βρεθήκαμε  στα  Πυργιά που  τα  υπάρχοντα  ερείπια  και  η  ονομασία  σε  παραπέμπουν  στον  μεσαίωνα .Ακολουθώντας  τον  τσιμεντόδρομο   μέσα  από  χωράφια  των  ακούραστων Καρδαμυλιτών  νοικοκυραίων φθάσαμε  στην  Τσούνα .  Το  καταστροφικό  πέρασμα της  φωτιάς και της ακαλαισθησίας των  ανθρώπινων  παρεμβάσεων  με  το φάντασμα της  ερειπωμένης  βίλας να  δεσπόζει  στον  χώρο , με  τις  αμέτρητες  μισοκατεστραμένες  περιφράξεις ,  και  την  αλόγιστη  χρίση  τσιμέντου  στο  πουθενά  και  για  το τίποτε , να  σε  γεμίζουν  θλίψη  .
Βιαστικά  αφήσαμε  την  περιοχή  με  προορισμό  τον  Άγιο  Κωνσταντίνο . Ανηφορίζουμε  λες  και  θέλουμε  να  έρθουμε  στο  ίδιο ύψος  και  επίπεδο  με το  κάστρο  της  Γριάς   που  στέκει  στο  απέναντι  ύψωμα . Η  θέα  φανταστική , με   ένα  κιτρινοπράσινο  χαλί  να  απλώνεται  στα  πόδια  σου  έως  μακριά  χαμηλά    και το  ανάλαφρο  αγέρι να  σου  χαδεύει  το  πρόσωπο , και  να  μπερδεύει  την  μυρωδιά του  σπάρτου  με  αυτήν  του  πεύκου  .  Την   μαγεία   της   θέας  από  τον   προαύλιο                   χώρο  της  εκκλησιάς  αμαυρώνουν  και  πάλι  τα  έργα  των  ανθρώπων . Ένα  γύρω , ο  χώρος  είναι  σπαρμένος , με κάθε  είδους  ρημαγμένα  αυτοκίνητα , τρακτέρ , μηχανάκια  , ηλεκτρικές  συσκευές  και  ότι  άλλο  βάλει  ο  νους  του  ανθρώπου  και  σε κάνουν  να  απορείς  και  να  ρωτάς  , ΓΙΑΤΙ  ; 





Καθώς  ερευνάς  με  την ματιά σου όλη την περιοχή , μονολογείς  Βαραγγίνα , Καταλύματα ,Πυλί{α} , Νεράκι , Αυλώνας , Κονταμήτης ,Σελάδι ,Πλακούσσα , στο βάθος  ο  Μαλανδρής , το  Δελφίνι , ο κόλπος  της  Λαγκάδας .  Η περίφημη Καυκασία  χώρα  , των  αρχαίων  προγόνων  μας .  Τα ξωκλήσια , τα  διάσπαρτα  ερείπια  , τα  παλιά  πηγάδια  και  η  στοματική παράδοση  , αποδεικνύουν   ότι  η  περιοχή   εκατοικήτο  τον  μεσαίωνα  και  έσφυζε  ζωής  .  Παίρνουμε  τον  κατήφορο  με  προορισμό  το  ιστορικό ξωκλήσι της  Αγίας Μαρίνας , κτισμένο νοτιοανατολικά της Γριάς ,  κρυμμένο  μέσα  σε  έναν πευκώνα .Την  εκκλησία  έκτισε ο Βεζίρης  και   Αντιβασιλέας της  Τύνιδας [  ΜΟΥΣΤΑΦΑ – ΣΙΝΤΙ ή ΓΕΩΡΓΙΟΣ  ΣΤΡΑΒΕΛΑΚΗΣ  μετά του  αδελφού  του  ΙΩΑΝΝΗο  οποίος ήταν  στρατιωτικός   διοικητής  Τύνιδος,  προς  τιμήν  του   πατέρα  τους  τον  οποίον έσφαξαν  οι  Τούρκοι  σε  αυτό  το  σημείο . Σύμφωνα  με  τον  σεβαστό μου  φίλο  Ιστορικό των  Καρδαμύλων  ΑΓΓ.  ΑΓΓΕΛΙΔΑΚΗ   έκτισε  στην Πόλη  TUNIS   στο κεντρικότερο  σημείο  τον  μεγαλοπρεπή  ναό  του  Αγίου Γεωργίου  εντοιχίζοντας επιγραφή  που  έγραφε   ,   '' ΟΘΩΜΑΝΟΣ      ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑ  ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ  ΤΗ  ΠΙΣΤΗ  ''..   !!!  ]  Λόγω   δε   τηςστρατηγικής  του  θέσης έπαιξε  σημαντικό  ρόλο  στον  απελευθερωτικό  αγώνα  των Καρδαμυλιτών  το  1912 . Στέγασε  το  κέντρο διαβιβάσεων, το  επιτελείο  των επιχειρήσεων , ήταν  νοσοκομείο  και σταθμός συγκέντρωσης των Τούρκων αιχμαλώτων.
Περνάμε  βιαστικά  μέσα  από  το  Χωριό , την   Ράχη , τον  Σκαρδανά  , χώρο φανταστικό  για  πεζοπορίες  και  περιπάτους , με  αμέτρητα  ξωκλήσια  να στολίζουν την  καταπράσινη περιοχή  ,  Αγ.  Γιάννης ,  Αγ.  Δημήτρης ,  Αγ.  Κηρύκος  , Αγ                Βασίλειος  , Αγ. Γεώργιος , Αγ.  Πλάτωνας ,  Αγ.  Βαρβάρα , μερικά  από  αυτά  που πρόλαβα να  διαβάσω  στις  πινακίδες  .  Συνεχίζουμε  τον  καλής  βατότητας αγροτικό  δρόμο  μέσα  από  οργιώδη  βλάστηση  με  το  συνεχές  κελάηδισμα  των πουλιών  να  μας  μαγεύει  να  αποσπά  την  σκέψη  και  την  προσοχή  μας  .
Χωρίς  να  μπούμε στα  Πάρπαντα , τον  Αντάρειο , και τον  Βαμβακά , διερχόμεθα  από  την  περιοχή  των  Λουτρών  , θέση  με  αρχαιολογικό  ενδιαφέρον,  πλούσια σε βλάστηση , με  αμπέλια  ,  αγροικίες  και  ένα  ναΐσκο  κόσμημα , την Αγ.  Ειρήνη  με  πεντακάθαρο  προαύλιο  διαμορφωμένο να  φιλοξενεί  επισκέπτες, με  παντού  διάσπαρτα  ερείπια  κτισμάτων  που  σε  υποχρεώνουν  να  θυμηθείς  την ιστορία  της  φημισμένης  Καρδαμυλίας  χώρας  .







Η  γη  η  περικλειομένη  μεταξύ  της  Άμπελου , Σκήτωνα , Κοίλων , Δελφινίου ήταν  διάσπαρτη  από  μικρούς  οικισμούς  , Μηλιές , Αρωγευτές , ΠαληοεκλησιάΑντάρειος  ,  Πλακκούσα  , Παλιά   Φραγκιά ,   Νησί ,   Φραγκοχώρι  ,   Πάρπαντα ,
Βρουλίδια  ,  Λιμνί  , Αγρελιάς ,  Βενετίκων ,  Πυλιά ,  Κάτω Λάκκα ,  Μερσίνια , Λυγαρόλακκος  ,  Σκινωπό  ,  Ανήλιος  ,  Μεσοράχη  ,  Καμίνια  ,  Βαθιά  Λίμνη, Σκούκλα  με  το  φανταστικό  σπήλαιο  της { το οποίο δεν  επισκεφθήκαμε  σήμερα},Περιβολάκι , Βλυχάδα , Γιόσωνας , Σηρικάρης , Μαύρος Κάμπος , καταλύμματα και  τόσοι  άλλοι  με  άγνωστες ονομασίες  ή  το  πιθανότερο  αυτά  τα  μικρά  χωριά ,να  ήταν  γνωστά  με  τα  ονόματα  των  εκκλησιών  τους  τα  σημερινά  ξωκλήσια . Η  παράδοση  θέλει  εικοσιτέσσερα  χωριουδάκια  τα  οποία  δεχόντουσαν  καταστροφικές  επιθέσεις  πειρατών  . Κάτω  από  αυτό  το  πρίσμα  μετά  από  κάθε, φονική  επιδρομή , οι  οικισμοί  λιγόστευαν  , συσπειρώνονταν  γύρω  από   ασφαλέστερους  οικιστικούς  χώρους  ,  έως  ότου  τελικά  επέλεξαν  σαν  ασφαλή  χώρο  τα Άνω  Καρδάμυλα { Χωριό } .  Τα  περιέβαλάν  με  τοίχος  και  πύργους , τα  έζωσαν με  Βίγλες  με  πρώτη  τον   Παλιόπυργο, του Δελφινίου. Το Πήλιαστρο,  στο Στροβίλι  .  Την  Μεγάλη  Βίγλα , στον  Βαμβακά .  Αυτήν  της  Γριάς   και της  Οράς  { Ουράς } , στα  όρια  των  Αμάδων  .
Ξακουστοί   πολέμαρχοι  ,  ηγήτορες   υπερασπίσθηκαν  την   Άγια  γη  και  τους ανθρώπους  της  από  φονικές   επιβουλές   γιαυτό   και   τα  ονόματα  τους  έφθασαν έως  τις  ημέρες  μας  σαν  παραμύθια . Από  την  παράδοση  είναι  γνωστός  ο ήρωας των  μεσαιωνικών  Καρδαμύλων , Διακο-Χαρτουλάρης , ο οποίος  με  την  ανδρία και την  εξυπνάδα του  ήταν  ο φόβος  και ο  τρόμος  των  Αλτζερίνων  Κουρσάρων , όταν  σκοτώθηκε , την  θέση  του  παίρνει ο Πατσός . Υπερασπιστής  των  Κοίλων ο  Κωνσταντίνος  Αγγελικούσης  . Ενώ  το  κάστρο  του  Μαύρου  στον  Σκήτωνα , και  τα  πανωχώρια    υπεράσπιζε  ο  Μάξιμος  Μαργούνιος   , ο  επιλεγόμενος   και Μαργουνάς  .  Για  να  καταλάβουμε  την  οικιστική  διασπορά  της  τότε  εποχής  θα πρέπει  να  τονίσουμε  ότι  την  περιοχή  από  τα  Λουτρά  έως  την  Μεγάλη  Βίγλα όπου  και  ο πύργος  του   Καματερού  την  ονόμαζαν  ‘’ Μέσα  εκεί ‘’ μια  και  ήταν η  πιο  κατοικημένη , σε  αντίθεση  με  την  περιοχή  των  σημερινών  Καρδαμύλων την  οποία   αποκαλούσαν   ΄΄  Έξω  κει''.  Και  τότε … τον   ειρμό   της σκέψης   σταμάτησε  ο γλυκός  μελωδικός  ήχος  του Τζουρά   του  οδηγού   και  ξεναγού  ,  στην  γη  των  προπατόρων  του,   και  αδελφικού  φίλου ,  Μανόλη  Γ. Φύσσα  .   Θεία  πανδαισία  .  Αρμονικά  ανακατεμένοι  ήχοι  ανθρώπινης φωνής ,Τζουρά , Καμπάνας , κελάηδισμα  πουλιών , θρόισμα κλαδιών , βογάρισμα   τ‘αγέρα μαζί  με  την  δόνηση  της  καρδιάς  και  του  σύμπαντος  , έφεραν  ξέσπασμα  συναισθημάτων  και  συσσωρευμένου  εσωτερικού  φόρτου  από  τις  εικόνες  που είδαμε σήμερα   , με  αποτέλεσμα  έναν  ζεϊμπέκικο  χορό  μες  το  καταμεσήμερο , που  δεν ήταν  τίποτε  άλλο  παρά  ένα  παρορμητικό  ευχαριστώ  από  βάθους  καρδίας  στον  Θείο  Δημιουργό  για  την  φύση  που  έπλασε  .     





Σύντομο  προσφάϊ  , λίγο  ψωμί , Πιτυανό  τυρί , ντομάτες , όρεξη  πολύ    και  Μετά  δρόμο , με  σύντομο  σταθμό  στην  Κουκουναριά  , στον  Πλάτανο  .  Χώρος παραδείσιος   με  πηγάδες , μάγκανα , αρδευτικά   συστήματα  και  χτιστά νεραγόγια για να  πηγαίνει  το  νερό  σε  στέρνες ,  κατασκευασμένες  από  αρχαία  μέλη , καλαμιώνες , τοιχογύρια , αγροτικοί  οικίσκοι  που  κάποτε στέγαζαν ζωές και όνειρα.  Συστάδες  με  οπωροφόρα  δένδρα  περιμένουν  το  χέρι  του  διαβάτη  να δρέψει  τους  ώριμους  καρπούς , που  δυστυχώς  , θα  πέσουν  και  θα  μείνουν στη γη ,   μια και  οι  άνθρωποι  έφυγαν  για  ξένους  τόπους  ,  και  αφιλόξενες  πολιτείες, για  να  αναπνέουν  καυσαέριο αντί  για  καθαρό  αγέρα , και  να  γεύονται  υποκατάστατα  τροφών  και  φρούτα  ωριμασμένα  με  ορμόνες.  Έως  τώρα  μας  έκαμαν  εντύπωση  οι  καλής  βατότητας  τσιμεντοστρωμένοι  αγροτικοί  δρόμοι , μάθαμε  λοιπόν  ότι  οι  τετραπέρατοι , πρακτικοί  και  σοφοί Καρδαμυλίτες σε κάθε  κηδεία , αντί στεφάνων  και  κομποφανειών  , έκαναν δωρεές για να εκτελέσουν  ένα  κοινωφελές  έργο .  Εάν  αυτό  είναι  αλήθεια  τότε   , αποδεικνύει την  ξεχωριστή  πρόοδο  αυτών  των  προικισμένων  ανθρώπων  , και θα πρέπει  να αποτελέσει  παράδειγμα   και  για  τους  υπόλοιπους κατοίκους του νησιού μας. Επόμενος  σταθμός   μας  του  Ζέπου  στα  Βρουλίδια  όπου φθάσαμε  ακολουθόντας  έναν κακής  βατότητας  δρόμο , και μερικές  φορές  αναγκαστήκαμε  να   κατέβουμε από  το  μικρό     Ι . Χ .   αυτοκίνητο .   Θαυμάσαμε  τις  φανταστικές    και πεντακάθαρες  παραλίες .  Στο Λιμνί  μετά  την  βοτσαλωτή  παραλία , υπάρχει   ένας  ερειπωμένος  οικίσκος  και   δίπλα   το  χτιστό  καμίνι ,  ένα  από  τα  αμέτρητα της παράλιας περιοχής  έως  τον  Άγιο  Γιάννη   στο  Θόλος   ,  τα  καμίνια   αυτά   είναι η  κύρια  αιτία  της  ολοσχερούς  αποψίλωσης  των  βουνών  της   Χίου  από  Χώρας έως τα  Κοίλα και  το  Πιτυός  , ακόμα  και  από  τα  άγρια  δένδρα  , τα  οποία χρησιμοποίησαν   σαν  καύσιμο  ύλη  για  την  ασβεστοποιεία { Άλλες  αιτίες  η  χρήση του  ξύλου  σαν  οικοδομικού  υλικού  αλλά  και  για  τις  ναυπηγήσεις  } . Δύο  κτίσματα  με  ωραία  πέτρινη  τοιχοποιία  ,  από  την  επάνω  πλευρά   του δρόμου  μας  προκαλούν  το  ενδιαφέρον . Παρ΄ολη  την  ζέστη  και  τον  φόβο  των φιδιών   που  συναντήσαμε  σε  όλη  την  διαδρομή , αποφασίσαμε  να  τα  επισκεφθούμε και  δεν  χάσαμε  .  Ήταν  δύο  πατητήρια  από  αυτά  που  σπάνια πλέον  συναντάς στην  Χίο ,και  πιστεύω  ότι  κάποιος  φορέας  θα  πρέπει  να  αναλάβει  να  τα  σώσει . Ας  ασχοληθεί  κάποιος υπεύθυνα με μεράκι για  την   διάσωση της   πολιτιστικής  μας  κληρονομιάς , προτού  είναι  πολύ  αργά  .







Εις  το  επάνω  και  μεγαλύτερο  κτίσμα  ,  το   οποίο   χωρίς   λόγο   έχει   υποστεί μεγάλες  φθορές ,  είναι  εντοιχισμένα  αρχαία   μέλη ,  προφανώς  Ρωμαϊκού    τύπου ελαιοτριβείου  όπως  αποδεικνύει  το  μισό  πέτρινο  τύμπανο  με  την  σκαλιστή  Ροή{ αυλάκι } , που   αποτελεί   μέρος   της   τοιχοδομής   στην   νοτιοδυτική  γωνία   του οικίσκου,  και  δείχνει  την  αέναη  ύπαρξη  των  ανθρώπων  της  περιοχής   αλλά  και με  τις  ίδιες  ασχολίες   για  την  επιβίωση .
Ο  κακός  δρόμος  καταλήγει  σε  μια  πέτρινη   γλώσσα   μέσα   στην   θάλασσα , όπου  δεσπόζει   το  ερείπιο  ενός   πέτρινου   τελωνείου   που   έλεγχε  την  ποσότητα των  εξαγομένων ,  μια   και   η  περιοχή   αυτή   ήταν   φημισμένη  για  τα  εκλεκτά της   κρασιά .   Βαδίσαμε  έως  την  άκρη  της  στεριάς , εκεί  που  αρχινά  και  τελειώνει  η  θάλασσα   .  Καθίσαμε   με   τα  πόδια  μέσα    στο  νερό , όχι  για  να  ξαποστάσουμε,  μα  για  να  νοιώσουμε   το  κάλπικο  της  χάδι , και  να ακούσουμε τις  ψεύτικες  υποσχέσεις , και  τα  παρακάλια της πλανεύτρας  πεντάμορφης  Κυράς. Είχαμε  βαλαντώσει  και  οι  τρεις   της  παρέας  , αφημένοι  στις  αναμνήσεις μας , και  αναπολώντας  τις  θύμησες  μας , ταξιδεύαμε  στην  αγκαλιά της  παντοτινής  , αξέχαστης  αγαπημένης , που  μας  πότισε  μόνο αρμύρα , πόνους , καημούς , βάσανα και  έφαγε  τα  ποιο καλά  χρόνια  της  ζωής  μας , μια  και  η συντροφιά  απαρτίζετε από  έναν  Καπετάνιο  ,  έναν  Μηχανικό  και  έναν  Ασυρματιστή . 
Όρσε  την  πληρωμή  σου  !!!                                                                            
Απορημένοι  και  ξαφνιασμένοι  πεταχτήκαμε  επάνω , και  είδαμε τον  γηραιό της  παρέας  να  μουντζώνει  προς  την  μεριά  της  θάλασσας , συμπληρώνοντας  ‘’Σκρόφα ‘’ !!! Και  ενώ   εμείς  γελάγαμε , ξανάπε ΄΄ Πάμε  να  μη  την  βλέπω ‘’ .                                                Πήραμε τον  ανήφορο ,  κάποια  στιγμή  γυρίσαμε  και  αγναντεύαμε   τις  δαντελωτές ακτές  με  τους  μοναδικούς  ορμίσκους  πεντακάθαρους με  τα  βότσαλα  τους  να                               λάμπουν  σαν  πετράδια  στο  φως  του  ήλιου . Τι  αμαρτία  ,  αυτά  τα ζηλεμένα  μέρη  να  μη  τα  γνωρίζουν  παρά  ελάχιστοι  άνθρωποι  !






Κοιταχθήκαμε  μεταξύ  μας ,  χωρίς  να  πούμε   κουβέντα  συνεννοηθήκαμε έπρεπε  αυτή  η  εκδρομή  να  είναι  ξεχωριστή , χαράξαμε    λοιπόν  ρότα ,  και όπως  θα  λέγαμε  στην   γλώσσα   μας  σαν  ναυτικοί   όταν   σαλπάρουμε ‘’ Πρόσω                                ολοταχώς  για  τον  προορισμό μας  ‘’.  Τα  Θεόκηπα  !



Μιχάλης  Γ .  Καριάμης



   
      






   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου